الشيخ أبو الفتوح الرازي
241
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
وحى به ايشان نيامد و لكن اتباع انبيا بودند ، چون پيغامبران دعوت كردندى آن كفّار و ظلمه ، ايشان را بكشتندى ، اينان انكار كردندى و امر معروف كردندى ، اينان بودند كه مردمان را به عدل [ 409 - پ ] فرمودندى ، [ اين ] ( 1 ) كفّار ايشان را نيز بكشتندى على قراءة من قرا : * ( وَيَقْتُلُونَ ) * . و آن كس كه خواند : « و يقاتلون » ، معنى آن بود كه با ايشان كارزار ( 2 ) كردندى . ابو عبيده جرّاح روايت كند از رسول - عليه السلام - كه از او پرسيدند كه : اىّ النّاس اشدّ عذابا يوم القيامة ، روز قيامت كه را عذاب سختتر بود ؟ گفت : [ من قتل نبيّا ] ( 3 ) ، آن كس كه او پيغامبرى را بكشد . گفتند : پس از آن ؟ گفت : آن كس كه او كسى را بكشد كه امر معروف و نهى منكر كند ، آنگه اين آيت بر خواند * ( وَيَقْتُلُونَ الَّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ ) * - الى قوله : * ( وَما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ ) * . آنگه گفت : بنى اسرايل چهل و سه پيغامبر را بكشتند در اوّل روز ، پس از آن صد و دوازده مرد برخاستند از عبّاد بنى اسرايل به امر معروف و نهى منكر بر آنان كه ايشان را كشته بودند ، ايشان را نيز در آخر روز بكشتند ، و ايشان آنند كه خداى تعالى وصف كرد ايشان را در اين آيت ، و آيت در ايشان فرستاد . عبد اللَّه مسعود روايت كرد از رسول - عليه السلام - كه او گفت : بئس القوم قوم ( 4 ) يقتلون الَّذين يأمرون بالقسط من الناس ، بئس القوم قوم لا يأمرون بالمعروف و لا ينهون عن المنكر ، بئس القوم قوم يمشى المؤمن بينهم بالتّقيّة ، بد قومى ( 5 ) باشند قومى كه كسى را كه امر معروف كند و نهى منكر بكشند ، و بد قومى باشند كه امر معروف و نهى منكر نكنند ، و بد قومى باشند كه مؤمن در ميان ايشان به تقيّه زندگانى كند . * ( فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ ) * ، بشارت ده ايشان را به عذاب ( 6 ) سخت . و اصل « بشارت »
--> ( 1 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 2 ) . آج ، لب . كالزار . ( 3 ) . اساس كه نو نويس است : الَّذين ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 4 ) . آج ، المؤمنون ، ديگر نسخه بدلها : المؤمنين . ( 5 ) . اساس : قوم ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 6 ) . مج ، وز ، دب ، فق ، مب : عذابى .